Porzeczki to jedne z moich ulubionych letnich owoców. Białe, czerwone i czarne – wszystkie zachwycają smakiem, ale również właściwościami zdrowotnymi. Czarne porzeczki słyną z wysokiej zawartości witaminy C, czerwone mają dużo potasu. Wszystkie są niezwykle dobroczynne dla naszego zdrowia, korzystajmy więc z dobroci lata.

Czarne porzeczki mają wysoką zawartość witaminy C 100 gram – zawiera aż 200 mg tej niezwykle ważnej dla naszego zdrowia i odporności witaminy – to aż 4 razy więcej niż w cytrusach. Czerwone i białe odmiany zawierają około 4o mg kwasu askorbinowego na tej samą ilość owoców. Dodatkowo porzeczki zawierają rutynę, która ułatwia wchłanianie witaminy C, ma też właściwości uszczelniające i wzmacniające śródbłonek naczyń krwionośnych. W ten sposób zapobiega krwawieniom, wybroczynom i żylakom.

Porzeczki posiadają bardzo dużą ilość pektyn – rozpuszczalnego błonnika, który zapobiega hipercholesterolemii (wzrostowi poziomu cholesterolu w osoczu) oraz hiperglikemii (zbyt wysokiemu stężeniu glukozy we krwi). Dzieje się tak, ponieważ pektyny spowalniają wchłanianie się tłuszczów i cukru. Pektyny wspomagają również funkcjonowanie jelit i dbają o rozwój zdrowej mikroflory jelitowej. Poprawiają też ich perystaltykę, a co za tym idzie – regulują proces wypróżniania się. Ponadto oczyszczają jelita z toksycznych substancji.

Porzeczki są bogatym źródłem witaminy A. 100 gram świeżych owoców dostarcza 230 IU tej witaminy i dzięki temu pomaga zahamować proces rozwoju licznych chorób oczu, na przykład zaćmy.

W tych drobnych owocach występuje sporo innych przeciwutleniaczy takich jak flawonoidy do których należą katechina, epikatechina, procyjanidyny, kempferol i myricetyna. Hamują one powstawanie w organizmie toksycznych związków prowadzących do chorób nowotworowych oraz spowalniają proces starzenia. Ponadto obniżają one poziom cholesterolu we krwi, hamują rozwój miażdżycy naczyń i stabilizują ciśnienie tętnicze. Flawonoidy działają także oczyszczająco, ponieważ mają zdolność tworzenia kompleksów z metalami ciężkimi (kadmem i ołowiem) i w ten sposób ułatwiają usuwanie tych szkodliwych dla organizmu pierwiastków. Drugą grupą związków antyoksydacyjnych zawartych w czarnych porzeczkach, są kwasy fenolowe. Działają one przeciwzakrzepowo i przeciwzapalnie oraz hamują rozwój bakterii i grzybów.

Szczególne właściwości prozdrowotne przypisuje się również kwercetynie, która ma właściwości moczopędne i oczyszczające drogi moczowe a także działa przeciwalergicznie, oraz zawartym skórce czarnych porzeczek antocyjanom – antybakteryjnym substancjom, które skutecznie zwalczają bakterie E.coli bywające przyczyną problemów żołądkowych.

Czerwone porzeczki, dzięki dużej ilości potasu (275 mg w 100 g) są pomocne w zapobieganiu i leczeniu nadciśnienia tętniczego. Ponadto w ich skład wchodzi witamina PP, odpowiedzialna za regulację poziomu cholesterolu we krwi i zapobieganie miażdżycy naczyń krwionośnych.

W tradycyjnej medynie ludowej owoce porzeczki stosowane są przy infekcjach górnych dróg oddechowych, jak również artretyzmie czy reumatyzmie.
Porzeczki łagodzą bóle menstruacyjne dzięki zawartości polifenoli. Kwas elagowy, który stanowi ok. 50% ogólnej ilości polifenoli posiada właściwości uspokajające i przeciwbólowe.

Sok z czarnych porzeczek wspomaga leczenie migreny, problemów żołądkowo-jelitowych czy ogólnego wyczerpania organizmu. Współczesna fitoterapia poleca stosowanie czarnych porzeczek pomocniczo przy niedokrwistości, przyzębicy, skazie krwotocznej, złej krzepliwość krwi, wypadaniu włosów i zębów, a nawet zapaleniu gruczołu krokowego.

Liście czarnej porzeczki stosuje się na krwawiące i trudno gojące się rany i jako okłady na ślady po ukąszeniach komarów czy meszek. zawierają bowiem fitoncydy, które wykazują działanie przeciwbakteryjne, antywirusowe i grzybobójcze, a także garbniki, które działają przeciwzapalnie i ściągająco na skórę. Ponadto w liściach tych owoców można znaleźć flawonoidy, olejki eteryczne, kwasy organiczne oraz witaminę C, które także przyśpieszają gojenie się skóry. Liście czarnej porzeczki używane są również w walce z dolegliwościami żołądkowo-jelitowymi. Garbniki działają ściągająco także na błony śluzowe żołądka i jelit oraz hamują rozwój drobnoustrojów przewodu pokarmowego, można je więc stosować przy biegunce, a także nerwicy żołądka, nieżytu dróg trawiennych i dolegliwościach wątrobowych. Z kolei zawarte w liściach porzeczek fitoncydy zapobiegają zakażeniom układu moczowego (np. kłębuszkowemu zapaleniu nerek, zapaleniu pęcherza moczowego). Z kolei napary z liści czarnej  przyspieszą proces wydalania toksyn z organizmu i pomogą w regulacji pracy nerek.